Adaptacja pawilonu EMILIA na potrzeby tymczasowej siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

  • Funkcja: muzealna
  • Lokalizacja: ul. Emilii Plater 51, Warszawa
  • Inwestor: Muzem Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
  • Rok projektu: 2012
  • Powierzchnia: 4 814 m2

Budynek dawnego pawilonu handlowego „Emilia” powstał na początku lat 70 ubiegłego wieku. Jest przykładem nurtu modernistycznego w polskiej architekturze, którego wpływ odcisnął silne piętno na wizerunku śródmieścia Warszawy w tym okresie (m.in. tzw. „ściana wschodnia”, dworzec centralny, i inne).

 

Obiekt w konstrukcji żelbetowej, o regularnym rzucie i charakterystycznej trapezowo złamanej płycie monolitycznej dachu, posiada wysokie walory architektoniczne pomimo widocznego zużycia materiałów elewacyjnych oraz standardu wykończenia i wyposażenia wnętrz.

 

Czytelny układ przestrzenny budynku, o ortogonalnej siatce słupów i otwartym planie, umożliwia dogodną adaptację na cele wystawiennicze bez wprowadzania zasadniczych zmian w kubaturze i konstrukcji obiektu. Otwarta przestrzeń centralnie usytuowanego wewnętrznego atrium stanowi dodatkowy walor funkcjonalno-przestrzenny, ułatwiający komunikację i kontakt wizualny pomiędzy kondygnacjami.

 

Istotnym elementem kształtującym estetykę budynku jest możliwość odsłonięcia istniejącej konstrukcji żelbetowej słupów i stropów. Beton w przestrzeniach ekspozycyjnych i ogólnodostępnych stanowi jeden z podstawowych materiałów zastosowanych w projekcie aranżacji wnętrz.

 

Charakterystyczne przekrycie dachu, oprócz rozpoznawalnej sylwety w pejzażu miasta, posiada również walor użytkowy – poprzez miejscowe otworowanie stropu i zastosowanie odpowiednich odbłyśników można w sposób optymalny doświetlić powierzchnię ekspozycyjna piętra (moduły wysokie), jak również swobodnie prowadzić główne kanały instalacyjne bez konieczności stosowania sufitu podwieszonego (moduły niskie).

 

Z uwagi na istotne walory architektoniczne budynku projekt przewiduje ograniczone ingerencje w istniejący układ przestrzenny i konstrukcyjny. Zamierzeniem projektowym jest wyraźne wyróżnienie elementów dodanych, współczesnych, od form zastanych.

 

Odsłonięcie żelbetowej konstrukcji ukazuje strukturę obiektu w najbardziej pierwotnej postaci podczas gdy elementy dodane – sufity podwieszone, stałe elementy wyposażenia i meble – dzięki dynamicznym, współczesnym kształtom akcentują zmianę funkcji obiektu i wzbogacają statyczny rytm hali o nową, żywiołową jakość. Miejscowe kontrasty kolorów i form wskazują także istotne z punktu widzenia funkcji punkty w muzeum: strefę recepcji, lobby, audytorium i główne ciągi ekspozycji.

 

Trudne do przewidzenia w przypadku sztuki współczesnej i szeroko pojętej działalności artystycznej schematy ekspozycyjne wymagają przestrzeni możliwie elastycznej, a przy tym intrygującej i atrakcyjnej.  Monochromatyczna kolorystyka głównych przestrzeni muzealnych stanowi dobrą oprawę dla indywidualnej aranżacji przestrzeni na potrzeby zróżnicowanych form ekspozycji. Mobilność ścian działowych ułatwia zmianę aranżacji wystaw i umożliwia łączenie sąsiednich powierzchni w większe funkcjonalnie całości. Transparentność ścian potęguje wrażenie otwartości i dostępności sztuki w oczach potencjalnego odbiorcy.